Terug naar school na pesten: zo bouw je veiligheid weer op

Je puber is gepest en wil niet meer naar school. Misschien lukt een enkele les nog, maar ontstaat er spanning zodra de klas, bepaalde leerlingen of terugkeer ter sprake komen.

Op de middelbare school is het lastig om anderen te vermijden. Je kind krijgt te maken met wisselende docenten, drukke gangen, pauzes, tussenuren, de fietsenstalling en groepsapps die ook na schooltijd doorgaan.

School wil vaak snel weer opbouwen in uren. Maar na pesten gaat terugkeer niet alleen over aanwezigheid.

Eerst moet duidelijk zijn wat er verandert om je kind weer veilig onderwijs te laten volgen.

Begin met veiligheid, niet met aanwezigheid

Voordat je bespreekt hoeveel lessen je kind kan volgen, moet school duidelijk maken hoe de veiligheid wordt geregeld.

Vraag bijvoorbeeld:

• Wat is er gedaan om het pesten te stoppen?

• Wie wordt het vaste aanspreekpunt van mijn kind?

• Waar kan mijn kind terecht als het misgaat?

• Hoe houdt school toezicht tijdens pauzes en leswisselingen?

• Wat gebeurt er bij een nieuw incident?

• Hoe wordt online pesten meegenomen?

Alleen zeggen dat school veilig is, is niet voldoende. Je kind moet merken dat volwassenen opletten, bereikbaar zijn en handelen wanneer dat nodig is.

Neem je puber serieus

Veel jongeren willen niet dat hun ouders zich met het pesten bemoeien. Ze zijn bang dat klasgenoten ontdekken dat zij iets hebben verteld of dat het pesten erger wordt.

Dat betekent niet dat je niets moet doen.

Leg uit dat je niet zomaar over het hoofd van je kind heen handelt. Bespreek vooraf wat je met school deelt en wat je kind liever niet wil.

Vraag bijvoorbeeld:

• Welke momenten voelen het meest onveilig?

• Welke docent vertrouw je?

• Met welke leerlingen wil je niet alleen zijn?

• Wat zou de eerste schooldag iets makkelijker maken?

• Wat wil je dat school wel of juist niet vertelt?

Je kind hoeft niet zelf de oplossing te bedenken. De verantwoordelijkheid voor veiligheid ligt bij de volwassenen. Maar zonder de ervaring van je kind mee te nemen, werkt een plan vaak niet.

Breng de moeilijke momenten in kaart

Pesten gebeurt niet alleen tijdens de les. Juist de momenten met minder toezicht kunnen spannend zijn.

Denk aan:

• binnenkomen op school;

• wachten voor het lokaal;

• leswisselingen;

• pauzes en tussenuren;

• gym en kleedkamers;

• de fietsenstalling;

• de bus- of treinreis;

• groepsapps en sociale media.

Bespreek per situatie wat tijdelijk kan helpen.

Je kind kan bijvoorbeeld:

• via een rustige ingang binnenkomen;

• iets eerder naar het lokaal gaan;

• pauze houden op een afgesproken plek;

• worden opgevangen door een mentor of zorgcoördinator;

• tijdelijk niet naast betrokken leerlingen zitten;

• tijdens een tussenuur naar een rustige ruimte gaan.

Het doel is niet om je kind blijvend apart te zetten. Deze afspraken kunnen wel nodig zijn om de eerste terugkeer haalbaar te maken.

Kies een kleine eerste stap

Na langere uitval kan een volledige schooldag te groot zijn. Ook wanneer je kind voorheen zonder problemen een heel rooster volgde.

Een eerste stap kan bijvoorbeeld zijn:

• alleen een gesprek met de mentor;

• na schooltijd kort door het gebouw lopen;

• één vertrouwde les volgen;

• starten op een rustig tijdstip;

• eerst alleen een ochtenddeel aanwezig zijn;

• tijdelijk schoolwerk maken in een rustige ruimte.

De stap mag spannend zijn, maar moet niet zo groot zijn dat je kind volledig overspoeld raakt.

Lukt de eerste poging niet? Dan betekent dat niet dat je kind niet wil of dat terugkeer onmogelijk is. Misschien was de stap te groot of waren de veiligheidsafspraken nog niet duidelijk genoeg.

Spreek vooraf af wat er gebeurt bij spanning

Je kind moet weten wat het kan doen wanneer de spanning tijdens school oploopt.

Leg daarom vast:

• welk signaal je kind kan geven;

• bij wie het zich meldt;

• naar welke plek het mag;

• hoe lang het daar tot rust kan komen;

• wanneer jij wordt gebeld;

• wat er gebeurt als naar huis gaan toch nodig is.

Voorkom dat je kind in paniek eerst langs meerdere docenten moet om toestemming te vragen.

Een duidelijke afspraak geeft je kind meer controle en maakt de stap naar school minder onvoorspelbaar.

Zorg voor één vast aanspreekpunt

Op de middelbare school ziet een jongere veel verschillende docenten. Daardoor kan het lastig zijn om iedere keer opnieuw uit te leggen wat er speelt.

Spreek daarom één vaste persoon af, bijvoorbeeld:

• de mentor;

• de zorgcoördinator;

• de vertrouwenspersoon;

• de leerlingbegeleider;

• een docent bij wie je kind zich veilig voelt.

Bespreek ook wie het overneemt wanneer deze persoon afwezig is.

Een korte check aan het begin en einde van de schooldag kan helpen. Zo hoeft je kind niet zelf steeds aan te geven dat het niet goed gaat.

Bouw niet automatisch iedere week uit

Een opbouwschema hoeft niet te betekenen dat er iedere week meer uren bijkomen.

Kijk eerst of de huidige stap stabiel verloopt.

Let bijvoorbeeld op:

• lukt het om naar binnen te gaan;

• houdt school zich aan de afspraken;

• zijn er geen nieuwe incidenten;

• herstelt je kind na school;

• lukt slapen en eten nog;

• neemt de spanning niet steeds verder toe?

Wanneer één les zorgt voor een hele dag paniek, uitputting of herstel, is uitbreiden waarschijnlijk nog te vroeg.

Stabiliteit is belangrijker dan snelheid.

Wat als het opnieuw misgaat?

Bespreek vooraf wat school doet wanneer je kind opnieuw wordt gepest.

Vraag concreet:

• bij wie meldt mijn kind het incident;

• wie onderzoekt wat er is gebeurd;

• wanneer word ik geïnformeerd;

• welke directe veiligheidsmaatregel volgt;

• wanneer krijgen wij een terugkoppeling;

• wanneer wordt het terugkeerplan aangepast?

Vraag school om deze afspraken op papier te zetten.

Krijg je geen schriftelijke bevestiging? Stuur dan zelf na het gesprek een korte samenvatting en vraag of school wil reageren wanneer iets niet klopt.

Mijn kind wordt gepest en wil niet meer naar school

Vergeet online pesten niet

Je kind kan op school worden beschermd en thuis alsnog nieuwe berichten, screenshots of reacties ontvangen.

Neem online pesten daarom mee in het plan wanneer dezelfde leerlingen betrokken zijn.

Denk aan:

• screenshots bewaren;

• accounts blokkeren en rapporteren;

• school informeren over nieuwe berichten;

• groepsapps bespreken;

• wachtwoorden aanpassen;

• vastleggen wie online incidenten vanuit school opvolgt.

Lees hier : Online pesten en thuiszitten

Leg het terugkeerplan schriftelijk vast

Zet in het plan in ieder geval:

• wie het vaste aanspreekpunt is;

• welke veiligheidsmaatregelen gelden;

• met welke stap je kind begint;

• welke lessen of uren worden gevolgd;

• wat er gebeurt bij spanning;

• wat school doet bij een nieuw incident;

• wanneer jullie evalueren;

• wie waarvoor verantwoordelijk is.

Weet je niet goed hoe je jouw zorgen en verzoeken bij school onder woorden brengt?

Download de gratis voorbeeldmail aan school over pesten

Veilig terugkeren kost tijd

Je kunt je puber niet dwingen om zich veilig te voelen.

Vertrouwen ontstaat doordat school afspraken nakomt, serieus luistert en snel handelt wanneer er opnieuw iets gebeurt.

Het doel is niet alleen dat je kind weer in het schoolgebouw aanwezig is.

Het doel is dat je kind weer onderwijs kan volgen zonder voortdurend bang te zijn voor wat er in de klas, in de gangen of online gebeurt.

Lees ook de uitgebreide pagina over Pesten & Thuiszitten